 |
 |
|
|
|
Apsisteki Mozaikler Tahtta oturan Meryem ve Çocuk İsa ile iki yanlarında beşmelekler Mikhael ve Gabriel'in yer aldığı tasvirin, restore edildikten sonraki açılışını 867 yılının Paskalya Yortusu günü, Patrik Photius verdiği vaazın peşi sıra yapmıştır. Bu, akıldan çıkmayacak derecede güzel mozaik, apsis yarım kubbesinde yer almaktadır ve kilisenin doğu ucuna hakim olup, kubbedeki Pantokrator'a alternatif bir odak oluşturmaktadır. Koyu lacivert kıyafet içinde tahtındaki Meryem, altın rengi zeminin kalıntıları üzerinde, boşlukta yüzer gibi durmaktadır. Başmelek Mikhael hemen hemen yok olmuştur, ancak Gabriel'in muhteşem şekilde mor, kahverengi, gri mavi, yeşil renklere boyanmış kanat tüyleri bulunmaktadır ve Bizans saray mensuplarının kıyafeti olan beyaz ve altın rengi pelerin (khlamys) giymiştir. Meryem ve Çocuk İsa mozaiği, büyük bir olasılıkla, dokuzuncu yüzyılda Photius tarafından açılışı yapılan orijinal mozaiktir, ancak 1364 depreminde zarar görmüş olması muhtemeldir. Yüzlerdeki incelik, kumaşların ağırlığı ve zarafeti, oturan çocukla annesi arasındaki ilişkinin inceliği, Hıristiyan Ortaçağ sanatı ile klasik formun uzlaşmasında Bizans sanatının büyük başarısını yansıtmaktadır. Aslında ne bu tasvirler ne de timpanum duvarındaki sıra sıra dizilmiş azizler, yapının mimari gereksinimlerini yansıtmaktadır. Başmelekleri, gerçek boyutlarının üç katı büyüklükte olmalarına rağmen aşağıdan görebilmek çok güçtür. Ayasofya gibi bir yapı, ya Iustinianos dönemi mozaiğinde olduğu gibi, yapının yarattığı ışığa yanıt verecek soyut bir süsleme, ya da yapının kendi strüktürüne yanıt verecek bir tür perspektif yanılsama gerektirmekteydi. Buradaki apsit mozaikleri, çok muhteşem olmalarına karşın bunu başaramamaktadırlar. |
|
