 |
 |
|
|
|
Mozaiklerin Örtülmesi
Mozaiklerin üstünün örtülerek ortadan kaldırılma sırası ile ilgili
bazı şüpheler bulunmaktadır. Alt kattaki mozaiklerin fethin hemen
ardından sıvanarak örtüldükleri anlaşılmaktadır, ancak
galerilerdekiler öylece bırakılmışlardır. 50 m yüksekliğinde bir
iskele kurmadan kubbedeki muazzam Pantokrator mozaiğini örtmek
mümkün olamayacaktı. Oysa surları onarmak ve kenti bir imparatorluk
başkenti statüsüne tekrar kavuşturmak için usta ve mühendislerine,
Mehmet'in acilen ihtiyacı olduğu için bu iş ertelenmiştir. Aslında,
Pantokrator mozaiği ancak 1609 yılında, İslami kuralları katı bir
şekilde yorumlayan I. Ahmet'in hükümdarlığı döneminde örtülmüştür.
Bazı gezginlerin yazdıkları, bu mozaiğin, varlığını yarım yüzyıl
daha sürdürdüğünü ima etmekteyse de bu kaynaklar güvenilir olarak
kabul edilmemektedir. Galerilerde Hıristiyan mozaiklerinin çoğu, on
dokuzuncu yüzyıla kadar kaldıktan sonra badanalanarak örtülmüştür.
Apsis yarım kubbesinde yer alan Meryem ve Çocuk İsa mozaiği ise
hiçbir zaman örtülmemiştir. Öylece bırakılmasına neden olarak, Hz.
Muhammed'in Meryem'e hürmet duyduğu ve Mekke'deki Kabe'de tüm
suretleri yok ederken, Meryem ve Çocuk İsa'nın bir suretini korumuş
olduğu gösterilmektedir. Pandantiflerdeki, oldukça gizemli biçimdeki
altı kanatlı melek (serafim) de korunmuş ancak yüzleri silinmiştir.
Fetihten sonra değişik zamanlarda yapılan restorasyonlarda
tonozların üzerindeki süslemeler, Iustinianos döneminin geometrik,
figürsüz desenleriyle yeniden yapılmıştır. |
|
